• Centrum Praktycznego Szkolenia w Zakresie Małego Przetwórstwa

    Przetwórstwo w gospodarstwie rolnym

  • Przetwórstwo mleka

    Przetwórstwo mleka

  • Przetwórstwo mięsa

    Przetwórstwo mięsa

  • Przetwórstwo owoców

    Przetwórstwo owoców

  • Przetwórstwo zbóż

    Przetwórstwo zbóż

Polscy rolnicy są coraz bardziej zainteresowani prowadzeniem produkcji żywności w celu jej sprzedaży konsumentom na rynkach lokalnych. Świadczy o tym stale wzrastająca liczba podmiotów rozpoczynających taką działalność. Ponadto rolnicy coraz częściej chcą prowadzić tą działalność zgodnie z wymaganiami i zasadami regulującymi jej prowadzenie w zakresie rejestracji i wymagań weterynaryjnych. Polscy konsumenci natomiast są zainteresowani możliwością zakupu świeżej żywności pochodzenia zwierzęcego, produkowanej w danym rejonie przez lokalnych rolników, gdzie nie ma długich łańcuchów dostaw i pośredników. Konsument oczekuje także, że kupowana przez niego żywność w tym nieprzetworzona, nie spowoduje w jego organizmie żadnego uszczerbku zdrowotnego. Dlatego producenci żywności, w tym produkujący surowce rolnicze stoją przed coraz to wyższymi wymaganiami dotyczącymi jakości i bezpieczeństwa żywności.

 

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom producentów rolnych dnia 26.10.2015 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi opublikowało rozporządzenie z dnia 30 września 2015r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej. Rozporządzenie to wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. uchylając w tym dniu obowiązujące w tym zakresie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 grudnia 2006 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej. Wchodzące w życie rozporządzenie podobnie jak poprzednie określa:

  • wymagania weterynaryjne, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej i przez takie produkty;
  • wielkość, zakres i obszar produkcji produktów,
  • wymagania weterynaryjne dla miejsc prowadzenia sprzedaży bezpośredniej.

Co dopuszcza do sprzedaży bezpośredniej nowe prawo:

  1. Tusze lub podroby, pozyskane z drobiu poddanego ubojowi w gospodarstwie rolnym, w przypadku gdy roczna produkcja w tym gospodarstwie nie przekracza: 2500 sztuk indyków, 10000 sztuk innych gatunków drobiu.
  2. Tusze lub podroby z zajęczaków poddanych ubojowi w gospodarstwie rolnym, w przypadku gdy roczna produkcja w gospodarstwie nie przekracza 5000 sztuk.
    Ubój w gospodarstwie w przypadku drobiu i zajęczaków należy przeprowadzić zgodnie z przepisami o ochronie oraz przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
  3. Tusze lub podroby, pozyskane przez koło łowieckie Polskiego Związku Łowieckiego będące dzierżawcą obwodu łowieckiego albo ośrodek hodowli zwierzyny prowadzony przez zarządcę obwodu łowieckiego z: grubej zwierzyny łownej skórowanej albo nieoskórowanej, z drobnej zwierzyny łownej patroszonej albo niewypatroszonej lub opierzonej albo nieopierzonej, lub oskórowanej albo nieoskórowanej - po odstrzale wykonanym zgodnie z przepisami prawa łowieckiego.
  4. Produkty rybołówstwa, pozyskane przez uprawnionego do rybactwa w rozumieniu przepisów o rybactwie śródlądowym lub przez wykonującego rybołówstwo morskie w rozumieniu przepisów o rybołówstwie: żywe lub uśmiercone i:
    - niepoddane czynnościom naruszającym ich pierwotną budowę anatomiczną,
    - poddane czynnościom wykrwawiania, odgławiania, usuwania płetw lub patroszenia.
  5. Żywe ślimaki lądowe (gatunki: Helix pomatia, Cornu aspersum aspersum, Cornu aspersum maxima, Helix lucorum; gatunki z rodziny Achatinidae).
  6. Mleko surowe, siarę, surową śmietanę, pozyskane w gospodarstwie produkcji mleka.
  7. Jaja pozyskane od drobiu lub ptaków bezgrzebieniowych.
  8. Produkty pszczele nieprzetworzone: miód, pyłek pszczeli, pierzgę, mleczko pszczele.

Do sprzedaży bezpośredniej dopuszcza się wyłącznie produkty wyprodukowane z własnych surowców przez podmiot prowadzący produkcję produktów pochodzenia zwierzęcego do sprzedaży bezpośredniej.


W jaki sposób można sprzedawać powyższe produkty?

  1. Tusze lub podroby z drobiu; tusze lub podroby z zajęczaków oraz żywe ślimaki lądowe będzie można sprzedać konsumentowi końcowemu w miejscu produkcji, na targowiskach, z obiektów lub urządzeń ruchomych lub tymczasowych, w tym ze specjalistycznych środków transportu, znajdujących się na terenie miejsc, w których odbywa się produkcja tych produktów, na terenie targowisk lub poza nimi. Wymienione produkty można sprzedawać także sprzedawcom detalicznym, którzy sprzedadzą je tylko klientowi końcowemu.
  2. Powyższe zasady stosuje się także wobec tusz lub podrobów, pozyskanych przez koło łowieckie Polskiego Związku Łowieckiego. Dodatkowo mogą być one sprzedawane na terenie obwodu łowieckiego dzierżawionego przez koło łowieckie Polskiego Związku Łowieckiego albo zarządzanego przez ośrodek hodowli zwierzyny.
  3. Produkty rybołówstwa można sprzedawać konsumentowi końcowemu w miejscach, w których odbywa się produkcja tych produktów, w tym znajdujących się na terenie gospodarstwa rybackiego lub gospodarstwa rolnego, lub ze statków, z wyłączeniem statków zamrażalni i statków przetwórni, na targowiskach, lub z obiektów lub urządzeń ruchomych lub tymczasowych, w tym ze specjalistycznych środków transportu, znajdujących się na terenie miejsc, w których odbywa się produkcja tych produktów, na terenie targowisk lub poza nimi. Sprzedaż może być prowadzona także do zakładów prowadzących handel detaliczny bezpośrednio zaopatrujących konsumenta końcowego.
  4. Mleko surowe, siarę, surową śmietanę rolnik może sprzedać konsumentowi końcowemu: na terenie gospodarstwa produkcji mleka, na targowiskach, lub z obiektów lub urządzeń ruchomych lub tymczasowych, w tym ze specjalistycznych środków transportu, znajdujących się na terenie gospodarstwa produkcji mleka, na terenie targowisk lub poza nimi, z urządzeń dystrybucyjnych do sprzedaży żywności, w przypadku mleka surowego, siary i surowej śmietany, znajdujących się na terenie miejsc, w których odbywa się produkcja tych produktów, na terenie targowisk lub poza nimi. Wymienione surowce można sprzedawać również do zakładów prowadzących handel detaliczny bezpośrednio zaopatrujących konsumenta końcowego.
  5. Jaja od drobiu lub ptaków bezgrzebieniowych można sprzedać konsumentowi końcowemu: w miejscach, w których odbywa się produkcja tych produktów, w tym znajdujących się na terenie gospodarstwa rolnego, na targowiskach, lub z obiektów lub urządzeń ruchomych lub tymczasowych, w tym ze specjalistycznych środków transportu, znajdujących się na terenie miejsc, w których odbywa się produkcja tych produktów, na terenie targowisk lub poza nimi, oraz z urządzeń dystrybucyjnych do sprzedaży żywności, znajdujących na terenie miejsc, w których odbywa się produkcja tych produktów, na terenie targowisk lub poza nimi. Jaja od drobiu lub ptaków bezgrzebieniowych rolnik może sprzedać także do zakładów prowadzących handel detaliczny bezpośrednio zaopatrujących konsumenta końcowego.
  6. Produkty pszczele nieprzetworzone, które mogą być sprzedawane konsumentowi końcowemu w miejscach, w których odbywa się produkcja tych produktów, w tym znajdujących się na terenie gospodarstwa rolnego lub pasieki, na targowiskach, z urządzeń dystrybucyjnych do sprzedaży żywności oraz ze specjalistycznych środków transportu, obiektów lub urządzeń ruchomych lub tymczasowych w miejscach, w których odbywa się produkcja tych produktów, w tym znajdujących się na terenie gospodarstwa rolnego, pasieki, na targowiskach, na terenie targowisk lub poza nimi. Produkty pszczele nieprzetworzone można sprzedać do zakładów prowadzących handel detaliczny bezpośrednio zaopatrujących konsumenta końcowego.


Gdzie można prowadzić sprzedaż bezpośrednią:

Sprzedaż bezpośrednia produktów pochodzenia zwierzęcego, opisanych powyżej, może być prowadzona na obszarze: województwa, w którym odbywa się produkcja tych produktów, lub na obszarze sąsiadujących z nim województw. Jeśli chcemy rozszerzyć sprzedaż na obszar innych województw, to taka sprzedaż będzie możliwa jedynie podczas imprez okolicznościowych, w szczególności wystaw, festynów, targów lub kiermaszy, organizowanych w celu promocji tych produktów. Tu warunkiem jest przekazanie powiatowemu lekarzowi weterynarii (właściwemu ze względu na miejsce sprzedaży), co najmniej na siedem dni przed dniem rozpoczęcia, pisemnej informacji zawierającej: imię i nazwisko/nazwę podmiotu oraz adres producenta, dane dotyczące miejsca i okresu, w których będzie prowadzona sprzedaż.

Sprzedaż surowców wyprodukowanych przez podmiot prowadzący działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej może być dokonywana przez inny podmiot prowadzący taką działalność, jeżeli zakłady prowadzone przez te podmioty zostały wpisane do rejestru zakładów nadzorowanych przez Inspekcję Weterynaryjną w tym samym powiecie. Podmiot prowadzący sprzedaż posiada w miejscu sprzedaży: imienne upoważnienie do prowadzenia sprzedaży udzielone mu przez podmiot, który wyprodukował produkty pochodzenia zwierzęcego, kopię decyzji o wpisie podmiotu, który wyprodukował produkty pochodzenia zwierzęcego do rejestru zakładów prowadzących sprzedaż bezpośrednią tych produktów. Przy transporcie i sprzedaży produktów zostały spełnione wymagania weterynaryjne określone w rozporządzeniu.

Ile można sprzedać :

Rozporządzenie określa szczegółowo ilości produktów dopuszczonych do sprzedaży bezpośredniej. Wielkość produkcji produktów przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej wynosi nie więcej niż:
- 50 sztuk tygodniowo - tusze indyków, wraz z podrobami z tych indyków;
- 500 sztuk tygodniowo - tusze gęsi, wraz z podrobami z tych gęsi;
- 200 sztuk tygodniowo - tusze innych gatunków drobiu wraz z podrobami z tego drobiu;
- 100 sztuk tygodniowo - tusze zajęczaków, wraz z podrobami z tych zajęczaków;
- 10000 kg rocznie - tusze grubej zwierzyny łownej, wraz z podrobami z tej zwierzyny;
- 10000 kg rocznie - tusze drobnej zwierzyny łownej, wraz z podrobami z tej zwierzyny;
- 1000 kg rocznie - żywe ślimaki lądowe;
- 1000 litrów tygodniowo - mleko surowe albo mleko surowe i siara;
- 200 litrów tygodniowo - surowa śmietana;
- 2450 sztuk tygodniowo - jaja od drobiu;
- 500 sztuk rocznie - jaja od ptaków bezgrzebieniowych.

Powiatowy lekarz weterynarii, na wniosek producenta, może wyrazić zgodę na przekroczenie w danym tygodniu wielkości produkcji tych produktów pod warunkiem zachowania rocznego limitu produkcji, który wynosi:
- 2500 sztuk - tusze indyków, wraz z podrobami;
- 10000 sztuk - tusze innych gatunków drobiu, wraz z podrobami;
- 5000 sztuk - tusze zajęczaków, wraz z podrobami;
- 52000 litrów - mleko surowe albo mleko surowe i siara;
- 10400 litrów - surowa śmietana;
- 127400 sztuk - jaja od drobiu.

Wymagania weterynaryjne, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego oraz wymagania weterynaryjne dla miejsc prowadzenia sprzedaży bezpośredniej tych produktów określono w rozporządzeniu odrębnie dla poszczególnych grup produktów. Dodatkowo w rozporządzeniu określono minimalne wymagania higieniczne jakie musi spełnić podmiot, który uruchomi sprzedaż żywności pochodzenia zwierzęcego z obiektów lub urządzeń ruchomych lub tymczasowych, w tym urządzeń dystrybucyjnych do sprzedaży żywności (np. mlekomatów).

Wymagana ewidencja ilości sprzedawanych produktów.

Podmiot prowadzący działalność w zakresie produkcji i sprzedaży bezpośredniej produktów nieprzetworzonych pochodzenia zwierzęcego prowadzi i przechowuje dokumentację, zawierającą informacje o: ilości sprzedanych w danym miesiącu produktów wynikach czynności sprawdzających. Dokumentację przechowuje się przez rok następujący po roku, w którym została sporządzona, i udostępnia się na żądanie właściwego powiatowego lekarza weterynarii. Obowiązek prowadzenia dokumentacji dotyczącej ilości sprzedawanych surowców z dokładnością co do dnia, tygodnia, miesiąca. Określenie tego wymogu ma na celu umożliwienie właściwego przeprowadzania kontroli podmiotów przez organy Inspekcji Weterynaryjnej, w związku z limitami maksymalnej wielkości produkcji produktów przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej określonymi w rozporządzeniu.

Podmioty prowadzące sprzedaż bezpośrednią powinny w miejscu sprzedaży, np. na targowisku, dysponować kopią decyzji wydanej przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii, w której nadano im weterynaryjny numer identyfikacyjny, w tym celu, aby w razie kontroli organów Inspekcji Weterynaryjnej przedstawić dowód, że uzyskali zgodę na prowadzenie takiej działalności.

W zakresie wymagań formalnych działalność sprzedaży bezpośredniej produktów pochodzenia zwierzęcego właściciel gospodarstwa rejestruje w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii właściwym ze względu na miejsce położenia gospodarstwa.

Treść rozporządzenia